Zmiany w lokalnych podatkach na rok 2026 przyniosą mieszkańcom Gminy Zamość istotne konsekwencje finansowe, zarówno po stronie samorządu, jak i gospodarstw domowych. Nowe stawki, ogłoszone przez Ministerstwo Finansów, nakładają na gminy obowiązek dostosowania się do wyższych limitów podatkowych, jednak samorządy mają nadal pewien margines decyzji w ich ustalaniu.
Nowe limity podatków lokalnych
Od sierpnia znane są już maksymalne stawki podatków i opłat lokalnych, jakie będą obowiązywać w 2026 roku. Ministerstwo Finansów podniosło limity o 4,5% w odniesieniu do poprzedniego roku, co wpływa bezpośrednio na podatek od nieruchomości. Zgodnie z prawem, każda gmina ma jednak możliwość dostosowania tych stawek do lokalnych realiów, a także wprowadzania zwolnień lub obniżek – co bezpośrednio przekłada się na poziom opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Podatek rolny i jego wyliczenie
Stawka podatku rolnego ustalana jest w oparciu o średnią cenę skupu żyta ogłaszaną przez Główny Urząd Statystyczny. W październiku 2025 roku ustalono ją na poziomie 66,42 zł za kwintal, co oznacza spadek o blisko 20 zł w stosunku do poprzedniego okresu rozliczeniowego. Podatek dla właścicieli gospodarstw rolnych liczony jest według równowartości 2,5 kwintala żyta za hektar przeliczeniowy, natomiast dla gruntów nieprowadzących produkcji rolnej – 5 kwintali za hektar. Każda gmina może samodzielnie zdecydować o ewentualnym obniżeniu podstawy opodatkowania.
Decyzje i strategia samorządu Zamościa
Władze Gminy Zamość w październiku i listopadzie 2025 roku uchwaliły nowe stawki podatków lokalnych na nadchodzący rok. Wnioski przygotowane przez wójta zestawiono z rozwiązaniami innych gmin powiatu, by utrzymać konkurencyjność i równowagę w obciążeniach dla mieszkańców oraz przedsiębiorców. Ostatecznie zdecydowano o utrzymaniu stawek podatku od środków transportowych na dotychczasowym poziomie. Z kolei przyjęcie maksymalnych stawek podatku leśnego pozwoliło na częściowe zwiększenie wpływów do budżetu, choć równolegle przewidziano zwolnienia dla budynków mieszkalnych.
Wpływ na dochody i możliwość pozyskiwania funduszy zewnętrznych
Wprowadzone zmiany podatkowe znacząco wpływają na budżet lokalny. Różnica pomiędzy realnymi dochodami z podatków, a tymi możliwymi do uzyskania przy maksymalnych stawkach, sięga nawet 6,3 miliona złotych. Osiągnięcie wyższego poziomu wpływów własnych jest ważne nie tylko dla finansowania bieżących wydatków, ale także umożliwia sięganie po środki unijne na inwestycje – na przykład w zakresie modernizacji infrastruktury czy ochrony środowiska.
Miejsce dochodów podatkowych w budżecie gminy
Dochody z podatków lokalnych stanowią w Gminie Zamość 13-16% całkowitego budżetu. Większość środków pochodzi z subwencji oraz udziałów w podatkach przekazywanych przez centralę Ministerstwa Finansów (PIT, CIT). Zależność od polityki krajowej była szczególnie widoczna w latach 2022–2023, kiedy zmiany w ustawie o finansach publicznych wyraźnie ograniczyły samodzielność samorządów. W kolejnych latach sytuacja poprawiła się, co umożliwiło lepsze planowanie wydatków lokalnych.
Samorząd i mieszkańcy – współdecydowanie o finansach
Na terenie Gminy Zamość, liczącej 24 tysiące osób i skupiającej 35 sołectw, decyzje finansowe podejmowane są przez 21 radnych i wspierane przez mieszkańców podczas zebrań wiejskich. Ustalanie budżetu, w tym podział środków w ramach Funduszu Sołeckiego, ma długofalowe skutki dla jakości życia i rozwoju poszczególnych miejscowości. Transparentność oraz udział społeczności w procesie decyzyjnym pozwalają lepiej dostosować wydatki do rzeczywistych potrzeb mieszkańców.
Źródło: Urząd Gminy Zamość