Regularna profilaktyka stanowi fundament walki z rakiem szyjki macicy – nowotworem, który dotyka tysiące Polek każdego roku. Choć nowoczesna medycyna umożliwia prawie całkowite wyleczenie choroby wykrytej odpowiednio wcześnie, wiele kobiet w województwie lubelskim wciąż nie korzysta z dostępnych, bezpłatnych badań. Dlaczego nadal tak mało mieszkanek regionu zgłasza się na cytologię? I co można zrobić, by poprawić tę sytuację?
Dlaczego badania cytologiczne mają znaczenie?
Wczesne wykrywanie zmian w obrębie szyjki macicy radykalnie zwiększa szanse pacjentki na pełny powrót do zdrowia. Rak szyjki macicy, choć groźny, daje niemal stu procentową szansę na wyleczenie, jeżeli zostanie zdiagnozowany w początkowym stadium. Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy, finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, umożliwia każdej kobiecie w wieku od 25 do 64 lat wykonanie darmowej cytologii – badania, które ratuje życie.
Województwo lubelskie na tle kraju – liczby, które niepokoją
Z danych dotyczących regionu wynika, że zaledwie 13,5% uprawnionych kobiet zgłasza się na badania profilaktyczne. Odsetek ten jest znacznie niższy niż w wielu innych częściach Polski. Różnice pomiędzy gminami mogą być szokujące – od zaledwie 5,4% do niemal 49%. Tak drastyczne rozbieżności pokazują, jak ważne jest nie tylko zapewnienie dostępu do badań, ale i skuteczna edukacja zdrowotna skierowana do lokalnych społeczności.
Nowe możliwości – nowoczesna diagnostyka już dostępna
Od lipca 2025 r. kobiety objęte programem profilaktycznym mają możliwość skorzystania z nowoczesnego testu HPV HR z genotypowaniem, wykonywanego raz na pięć lat. Test ten pozwala wykryć obecność wirusa brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku rozwoju raka. Gdy wynik wskazuje na infekcję, bez konieczności ponownego pobierania materiału, wykonywana jest również cytologia na podłożu płynnym. Takie rozwiązanie zwiększa nie tylko dokładność, ale i szybkość diagnostyki.
Gdzie wykonać badania w regionie?
Mieszkanki województwa lubelskiego mogą zgłaszać się na bezpłatne badania zarówno do poradni ginekologiczno-położniczych, jak i do gabinetów położnych działających w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Nie jest wymagane skierowanie – wystarczy kontakt z wybranym ośrodkiem uczestniczącym w programie. Łatwy dostęp do badań oraz nowoczesnych metod diagnostycznych stanowi realną szansę na skuteczną profilaktykę.
Gminy z najlepszym i najgorszym wynikiem – obraz regionu
Najwyższą zgłaszalność na cytologię odnotowano w gminach powiatów łukowskiego i bialskiego, gdzie niemal połowa kobiet regularnie korzysta z badań. Z kolei w powiatach tomaszowskim i parczewskim statystyki są znacznie gorsze. Wskazuje to na potrzebę zintensyfikowania działań edukacyjnych i promocyjnych tam, gdzie świadomość wciąż jest niewystarczająca. Bez względu na miejsce zamieszkania, każda kobieta powinna mieć zapewniony równy dostęp do diagnostyki.
Co można zrobić, by poprawić sytuację?
Statystyki jasno pokazują, że brak informacji oraz utrzymujące się stereotypy to wciąż największe bariery w korzystaniu z badań profilaktycznych. Każdego roku w Polsce z powodu raka szyjki macicy życie traci około 1400 kobiet. Regularna cytologia i wykorzystanie nowych metod diagnostycznych mają potencjał, by radykalnie zmniejszyć tę liczbę.
Dzięki zwiększeniu świadomości, rozwojowi programu przesiewowego i inwestycji w edukację lokalną, wskaźniki zgłaszalności mogą znacząco wzrosnąć. To nie tylko kwestia zdrowia publicznego, ale także realna szansa na uratowanie życia wielu mieszkanek województwa lubelskiego. Warto pamiętać: profilaktyka jest nie tylko prawem, ale i obowiązkiem wobec siebie i swoich bliskich.
Źródło: facebook.com/GminaSulow